
جملاتی از مرد یا زنی که ماهیت پول را دگرگون کرد. خالق بیت کوین کیست؟ ساتوشی ناکاموتو. ساتوشی ناکاموتو کیست؟ هیچکس بهطور قطعی این موضوع را نمیداند. ما نمیدانیم آیا ساتوشی یک انسان است یا موجودی بیگانه که از ابعاد دیگری به وجود آمده است. برخی حتی این احتمال را میدهند که ساتوشی ناکاموتو نام گروهی از افراد را توصیف کند. ویتالیک بوترین خالق اتریوم، دومین ارز دیجیتال بزرگ دنیا معتقد است که ناشناس بودن در کسبوکاری که هیچ شخصیت مرکزی ندارد، مزایایی واقعی به همراه دارد. این موضوع از ماهیت غیرمتمرکز ارزهای دیجیتال نشأت میگیرد. ساتوشی هر که هست، با شاهکار خود دنیای مالی و اقتصادی را دگرگون کرده است و تغییر دنیای مالی میتواند به تغییر تمام دنیا منجر شود.
از ساتوشی ناکاموتو اکنون فقط تعداد زیادی گفتگوی اینترنتی به جا مانده است. خالق گمنام بیت کوین تا اواخر سال ۲۰۱۰ برای پیشبرد اختراع خود، بهصورت متنی و آنلاین با جامعه ارتباط برقرار میکرد تا اینکه در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۰ پس از انتشار آخرین پست خود برای همیشه ناپدید شد. اکنون میتوانید با مراجعه به صفحه ساتوشی در انجمن بیت کوین تاک (Bitcointalk.org) تمام نوشتههای ساتوشی ناکاموتو را بخوانید. اشعیا مککال (Isaiah McCall) در مقالهای با گشتوگذار در نوشتههای ساتوشی ۱۱ نقلقول جذاب از او را گلچین کرده است که یک مورد از آنها بهدلیل غیرمجاز بودن انتشار آن در ایران، امکان انتشار در وبسایت صرافی هیوبی ایران را ندارد.
۱۰ نقلقول مشهور از ساتوشی ناکاموتو را در ادامه میخوانید.
۱. پیام مقدس در اولین بلاک
به اولین بلاک در بلاک چین بیت کوین، جنسیس بلاک (=بلوک پیدایش) میگویند. مشابه با روایات دینی درباره پیدایش خلقت، ساتوشی با ایجاد این بلاک، بیت کوین را به موجودیت رساند و برای ثبت در تاریخ پیام مخصوصی را در آن ثبت کرد. این بلاک را میتوانید از اینجا مشاهده کنید.

ساتوشی بیت کوین را پس از بحران بانکی سال ۲۰۰۸ و با هدف انتقال قدرت به مردم بنیان نهاد. او برای به سخرهگرفتن بانکها و همچنین ایجاد یک اثبات برای زمان به موجودیت رسیدن بیت کوین، یک پیام هوشمندانه را در اولین بلاک بیت کوین ثبت کرد:
دونچو کاریانوف (Doncho Karaivanov)، نویسنده این گزارش، نوشته است: تجزیه و تحلیل پستهایی که ساتوشی ناکاموتو در بیتکوین تاک (Bitcointalk) منتشر کرده و مشارکتهایی که سورس فورج (SourceForge) داشته است و همچنین ایمیلها و دیگر دادههای موجود، نشان میدهد که لندن محتملترین مکانی است که خالق ناشناس بیتکوین در آنجا زندگی میکرده است.
محققان در مجموع ۵۳۹ پست بیتکوین تاک، ۳۴ ایمیل، ۱۶۹ مشارکت کد، دادههای جانبی از نسخههای مختلف بیتکوین، دادههای بلوک جنسیس (اولین بلاک بیتکوین که ساتوشی استخراج کرده است) و اسنادی که در وبسایت ویبک ماشین (Wayback Machine) نگهداری میشود را تجزیه و تحلیل کردهاند. گفتنی است ویبک ماشین سرویسی است که امکان مشاهده نسخههای بایگانیشده وبسایتها را فراهم میکند.
براساس اظهارات کاریانوف، محققان از ۳۱ اکتبر ۲۰۰۸ (۱۰ آبان ۱۳۸۷) تا ۱۳ دسامبر ۲۰۱۰ (۲۲ آذر ۱۳۸۹) و طی ۲۰۶ روز (البته نه بهصورت متوالی) ۷۴۲ مورد فعالیت را کشف کردند. محققان با استفاده از این دادهها، نمودارهایی نقطهای را برای محاسبه موقعیت مکانی ساتوشی ناکاموتو در زمانهایی که او فعال بوده طراحی کردند.
کاریانوف در این رابطه میگوید: موقعیتهای مشکوک مشترک شامل مناطق زمانی انگلستان (گرینویچ)، آمریکای شرقی (EST)، منطقه زمانی اقیانوس آرم (PST)، ژاپن (JST) و استرالیا (AEST) هستند. نادیده گرفتن دو مورد آخر آسان بود، اما سه مورد ابتدایی نیاز به بررسی بیشتری داشتند.
اگرچه مناطق زمانی میتوانند به ما نکاتی ارائه دهند، اما مدارک ابطالناپذیری نیستند، چراکه ساتوشی میتوانسته با فعالیت در بامداد، باعث گمراهی محققان شود. با این حال، محققان با ترکیب و ارجاع متقابل همه دادههای دردسترس به این نتیجه رسیدند که ساتوشی ناکاموتو در دورهای که روی بیتکوین کار میکرده است در ژاپن و استرالیا نبوده است. در واقع، محتملترین سرنخ، پیامی است که ساتوشی ناکاموتو در بلوک جنسیس آورده است: «روزنامه تایمز در تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۰۹ (۱۴ دی ۱۳۸۷): رئیس خزانهداری [انگلستان] در آستانه دومین کمک مالی به بانکها است.»
جمله فوق نقلقول مستقیمی از مقالهای بود که در تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۰۹ در روزنامه تایمز منتشر شده بود. روزنامه تایمز در لندن منتشر میشود. محققان بیان میکنند که اگر ناکاموتو در آمریکا زندگی میکرد، احتمالا سرصفحه این روزنامه را نمیدید. کاریانوف در این رابطه میگوید که نسخه آنلاین این مقاله بهصورت متفاوتی نوشته شده است و بسیار بعید است که نسخه آمریکایی این نشریه فرمت مشابهی داشته باشد. کاریانوف توضیح میدهد: این شماره از روزنامه تایمز بهصورت کامل در آمریکا منتشر نشده است.
او میافزاید: موضوع منتشرنشدن نسخه کامل روزنامه تایمز فارغ از شواهد دیگری است که بریتانیاییبودن ساتوشی ناکاموتو را نشان میدهد؛ شواهدی نظیر املای پایان کلماتی نظیر Analyse و Organise که با ise به جای ize نوشته شده است. همچنین استفاده از املای انگلیسی کلماتی مانند Colour و Neighbor از این دست شواهد است. همچنین نحوه استفاده ناکاموتو از واژه «سخت» (Bloody) [که فقط بریتانیاییها از آن استفاده میکنند] نیز از جمله دیگر شواهد است. بهطور خاص ما نهتنها فکر میکنیم که او بریتانیایی بوده بلکه معتقدیم او هنگام کار روی بیتکوین در لندن زندگی میکرده است.
در نهایت باید گفت گرچه این تحقیق، مدرک کاملا موثقی در رابطه با محل سکونت ساتوشی ناکاموتو ارائه نمیدهد، اما به هر حال چند استدلال قوی مطرح میکند که او هنگام معرفی بیتکوین در انگلستان زندگی میکرده است.
ساتوشی چه زمانی ناپدید شد؟
ساتوشی ناکاموتو ۱۰ سال پیش آخرین پستش را در انجمن بیتکوین تاک (BitcoinTalk) منتشر کرد و از آن زمان تا به حال، کسی فعالیتی از او ندیده است. قیمت بیتکوین نسبت به آن سالها جهش حیرت انگیزی را تجربه کرده است.
با توجه به شرایط ویژه امسال، شیوع ویروس کرونا و بحران اقتصادی پیش رو، بیتکوین بهعنوان بهترین دارایی یک دهه گذشته عمل کرده است. نکته جالب اینجاست که این عملکرد خارقالعاده همچنان ادامه دارد و متوقف نشده است.
ساتوشی ناکاموتو، خالق بیتکوین، ۱۰ سال پیش آخرین پیام خود را که به صورت عمومی منتشر شد نوشت و بعد از آن کسی او را ندیده است. بسیاری از جمله طرفداران بیتکوین، ارزهای دیجیتال و حتی دولتها دلشان میخواهد بدانند ساتوشی ناکاموتو کیست، اما تا به امروز هیچ کس از هویت واقعی او مطلع نیست. او از آن زمان تا به حال، نه بهصورت مجازی و نه با هویت واقعی خود دیده نشده است. از سوی دیگر، هیچ مدرک هویتی قابلاتکایی هم در ارتباط با وی وجود ندارد.
آخرین صحبتهای ساتوشی ناکاموتو در انجمن بیتکوین تاک، به سال ۲۰۱۰ و بحث او در ارتباط با مقاومت شبکه نسبت به حملات منع سرویس (DoS) باز میگردد.
در طول این ۱۰ سال، بسیاری سعی کردند تا خود را خالق بیتکوین معرفی کنند. کریگ رایت یکی از این افراد است. رایت هنوز موفق نشده است مدارک معتبری برای اثبات ادعای خود ارائه کند. جدای از دادگاه و مراجع قانونی، بسیاری از کاربران جامعه ارزهای دیجیتال هم حرفهای رایت را باور نمیکنند و او را «دروغگو» خطاب میکنند.
تا به اینجا میدانیم که ناکاموتو نویسنده وایت پیپر شبکهای غیرقابل سانسور و آزاد است. ارز دیجیتال این شبکه از آن زمان تا به حال رشد قابل قبولی کرده و ارزش آن به صدها میلیارد دلار رسیده است. این در حالی است که اخیرا وضعیت فنی شبکه بیتکوین، تا حدودی با ایدههای اولیه ناکاموتو فاصله گرفته است.
با گذشت بیش از یک دهه از راهاندازی بیتکوین، صدها هزار متخصص روی آن کار میکنند و بسیاری هم آن را جایگزینی برای طلا و سیستمهای متمرکز فعلی میدانند.
طی سالجاری و همزمان با چاپ بیرویه اسکناس از سوی بانکهای مرکزی و تزریق نقدینگی بیسابقه به بازارهای جهانی، بیتکوین نیز مشابه سهام، مجددا رشد قدرتمندی را پس از سقوط ناشی از شیوع ویروس کرونا تجربه کرد. از سویی دیگر، داراییهای سنتی، همچون درآمد ثابت و پول نقد که بهعنوان پناهگاهی امن استفاده میشوند، سود کم اما ثابتی به افراد ارائه میدهند که با ویژگیهای بیتکوین تفاوتِ بسیار دارد.
سرمایهگذاران اغلب تمایل دارند برای به حداقلرساندن ریسک، سبد داراییهایی خود را متنوع کنند. این افراد بخشی از ریسکپذیری خود را به سهامهای در حال رشد، سهامهای چرخهای و کالاها اختصاص میدهند و داراییهای کمخطرتر در سبد سرمایهگذاری این افراد، شامل وامهای دولتی، سهامهایی با سود بالا و وجه نقد میشوند.
«[تیتر] روزنامه تایمز، تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۰۹: رئیس خزانهداری [انگلستان] در آستانه دومین کمک مالی به بانکها است.»

[تیتر] روزنامه تایمز، تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۰۹: رئیس خزانهداری [انگلستان] در آستانه دومین کمک مالی به بانکها است.
۲. مسئله ساتوشی با ارزهای ملی
ساتوشی معتقد بود مشکل آشکار ارزهای فیات، متمرکزبودن آنهاست. «قدرت فساد میآورد و قدرت مطلق برابر است با فساد مطلق»، عبارتی بود که ساتوشی به آن ایمان داشت.
وقتی قدرت در اختیار تعداد محدودی از افراد باشد (برای مثال بانکها)، فساد به وجود میآید و سپس به اشتباهات بزرگی ختم میشود که هزینه آن را باید مردم عادی متحمل شوند.
پاسخ او به چنین وضعیتی، غیرمتمرکزسازی یا عدم وجود یک قدرت یکتا بود. او در این باره نوشت:
«بسیاری از مردم به دلیل آنکه همه شرکتهای حوزه ارزهای الکترونیکی دهه ۱۹۹۰ نتوانستند به موفقیتی دست پیدا کنند، بهطور خودکار این نوع ارزها را رد میکنند. امیدوارم این موضوع جا افتاده باشد که ماهیت کنترل مرکزی در این سیستمها تنها دلیل شکست آنها بود. فکر میکنم این اولین بار است که ما یک سیستم غیرمتمرکز و مبتنی بر عدماعتماد را امتحان میکنیم.»
۳. حذف واسطه
سیستم بلاک چین بیت کوین مرجعی است که واقعاً نیازی به یک قدرت مرکزی ندارد. بهنوعی این سیستم خودش را اداره میکند.
قدرت در دست اکثریت شبکه قرار دارد. ساتوشی درباره حذف واسطهها، صحبت جالبی دارد:
«با داشتن یک ارز الکترونیکی مبتنی بر اثبات رمزنگاری، بدون نیاز به اعتمادکردن به یک واسطه شخص سوم، پول میتواند ایمن و تراکنشها آسان باشد.»
۴. کپیکاری ممنوع
کد در یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز قانون است. تغییر در کد منجر به ایجاد چندین ارز الکترونیکی فرعی شده است.
بیت کوینکش، اتریوم کلاسیک و بیت کوین آنلیمیتد (Bitcoin Unlimited) اولین هاردفورکها (انشعابها) در دنیای ارز دیجیتال بودند. به این معنا که افرادی با برخی ایدههای اصلی که ابتدا توسط بیت کوین مطرح شده بود، به مخالفت برخاستند. ساتوشی میدانست که اگر فرمول بهصورت پیوسته تغییر کند، موضوع تمرکززدایی را با چالش مواجه میکند.
ساتوشی مجبور بود از همان ابتدا کار را بهدرستی انجام دهد. او مینویسد:
«ماهیت بیت کوین بهگونهای است که با انتشار نسخه ۰.۱ (اولین نسخه)، طراحی اصلی آن برای ادامه حیاتش بدون تغییر باقی خواهد ماند… به اعتقاد من به یک پیادهسازی نسخه دوم و قابلتطبیق از بیت کوین، هرگز ایده خوبی نخواهد بود. بیشترِ این طرح به این موضوع وابسته است که همه نودها با نتایج کاملاً یکسانی با یکدیگر همگام باشند که این موضوع، پیادهسازی دوم را به تهدیدی برای شبکه بدل خواهد کرد.»
— Transactions and Scripts: DUP HASH۱۶۰ … EQUALVERIFY CHECKSIG
۵. ریشه همه بدیها

ساتوشی بهمانند یک فیلسوف است. او در نقلقول زیر یکی از بزرگترین ایدههای مدرن در خصوص پول را بیان میکند.
«مشکل ریشهای ارزهای رایج، همهی آن اعتمادی است که برای کارکرد آن موردنیاز است. به بانک مرکزی باید اعتماد کرد که ارز را بیارزش نکند، اما تاریخ ارزهای فیات پر است از مواردی که این اعتماد نقض شده است. باید به بانکها برای نگهداشتن پولمان و همچنین انتقال الکترونیکی آنها اعتماد کنیم، اما آنها پولهای ما را در موجهایی از حبابهای اعتباری و با تقریباً مقدار ناچیزی ذخیره [واقعی]، وام میدهند. ما ناچاریم برای حریم خصوصیمان به آنها اعتماد کنیم؛ به آنها اعتماد کنیم که به سارقان هویت اجازه نمیدهند که حسابمان را خالی کنند.»
— Bitcoin open source implementation of P۲P currency
۶. چرخه ارزش بیت کوین
ساتوشی اولین نفری است که حدس میزد بیت کوین از ارزهای فیات پیشی خواهد گرفت. او اولین مؤمن واقعی به بیت کوین بود. هر چه باشد او خود بیت کوین را خلق کرده است.
فقط ۲۱ میلیون بیت کوین تا سال ۲۱۴۰ میلادی (۱۵۱۸ شمسی) تولید خواهد شد. با این حال، قبل از آن زمان، بیت کوین به یکی از کمیابترین کالاهای روی کره زمین تبدیل میشود. ساتوشی درباره این موضوع گفته است:
«بیت کوین چیزی بیشتر از یک فلز گرانبها است. بهجای تغییر در عرضه برای حفظ ارزش، میزان عرضه از پیش تعیینشده است و این ارزش آن است که تغییر میکند. هر چه تعداد کاربران بیشتر شود، ارزش هر سکه (کوین) افزایش مییابد. این وضعیت پتانسیلی برای یک چرخه بازخورد مثبت فراهم میکند؛ با افزایش کاربران، ارزش بیت کوین بیشتر میشود و بالا رفتن ارزش باعث میشود کاربران بیشتری به سوی آن جذب شوند تا از مزایای این افزایش ارزش استفاده کنند.»
— P۲PFoundation Comment by Satoshi Nakamoto
۷. جنگ خیر و شر

ساتوشی از نهادهای فاسد متنفر بود. او میدانست که بیت کوین در نهایت با مسائل مرتبط با قانونگذاری مواجه خواهد شد و حتی یک «طرح پانزی» نامیده میشود؛ ولو اینکه این اتهامات از سوی کسانی باشد که اکنون روی آن سرمایهگذاری میکنند.
جالب اینجاست که یکی از اولین دارندگان بیت کوین در انتخابات مجلس سنای ایالاتمتحده در سال ۲۰۲۰ به پیروزی رسید. سناتور سینتیا لومیس (Cynthia Lummis) از ایالت وایومینگ (Wyoming) اولین بیت کوین خود را در سال ۲۰۱۳ خریده است، چراکه او به قدرت اقتصادی محدودیت عرضه و پتانسیل بیت کوین برای مقابله با برخی سوءاستفادهها از سیستم مالی معتقد بود.
ساتوشی درباره جنگ ارزهای دیجیتال با دولتها نوشته است:
«بله [با رمزنگاری نمیتوان مشکل با سیاست را حل کرد]، اما ما میتوانیم برنده یک جنگ بزرگ در مسابقه تسلیحاتی شویم و برای چندین سال یک قلمرو آزادی جدیدی به دست آوریم. دولتها در نابودکردن شبکههایی مانند نپستر (Napster) که بهصورت مرکزی اداره میشوند، تبحر دارند، اما به نظر میرسد شبکههای همتا به همتای خالصی نظیر تور (Tor) و ناتلا (Gnutella) میتوانند خود را از شر دولت حفظ کنند.»
— Satoshi Nakamoto Mail Archive
۸. همه یا هیچ
بیت کوین برای حفظ خود تلاش میکند. بیت کوین قرار نیست شکل درجهدویی از یک ارز باشد. همانند طلا که در سالیان گذشته بدین شکل در بازارهای مالی به ایفای نقش پرداخته است. ساتوشی معتقد است بیت کوین اگر به موفقیت برسد، عصر جدیدی از پول را آغاز خواهد کرد، یا بهکل شکست خواهد خورد. او در این باره مینویسد:
«(در پاسخ به یک سوال) درست است. در غیر این صورت نمیتوانستیم یک سقف محدود ۲۱ میلیونی داشته باشیم، چراکه همواره برای تولید نیاز به حداقلی از پاداش است. در دورانی که پاداشها بسیار کم خواهد شد، کارمزد معاملات، انگیزه اصلی برای [استخراج] نودها خواهد بود. من مطمئنم که حدود ۲۰ سال دیگر یا حجم معاملات بسیار زیادی با بیت کوین خواهیم داشت یا اینکه هیچ اثری از بیت کوین باقی نخواهد ماند.»
۹. آینده همین حالاست
ساتوشی در پاسخ به دن لریمر (Daniel Larimer)، خالق ارز دیجیتال ایاس که درباره مشکلات بیت کوین و آینده این ارز دیجیتال پرسیده بود، گفته است:
«اگر این را باور یا درک نکردهاید. متأسفم من وقتی برای متقاعد کردن شما ندارم.»
۱۰. او واقعاً دوست نداشت در مورد خودش توضیحی ارائه دهد
ساتوشی خیلی دوست نداشت از فضای امن خود خارج شود؛ شاید به این خاطر که میدانست چه چیزی را خلق کرده است. او یکبار در واکنش به ثبت ایده بیت کوین در یک شبکه اجتماعی مرتبط با اختراعات فناورانه گفت:
«متأسفم که آدم ضدحالی هستم. نوشتن توضیحات برای مخاطب عمومی بسیار سخت است. هیچ چیز [مشابهی] برای ارتباطدادن وجود ندارد.»